CIVIKLININ
TARİHÇESİ
İlçemizde fırıncılık mesleğinin tarihçesi, Hititlere kadar
dayanmaktadır. Şöyle ki; ilçemiz, Kızık Köyü yakınlarında olan Ahmet
Pınarı mevkiinde , Hititlere ait olduğu bilinen fırın yeri ve kül
dökmek için yapılmış özel bölmelerin olduğu yer bundan yaklaşık 25
yıl öncesine kadar mevcut iken Kızık köyüne içme suyu getirme
çalışmaları esnasında tamamen kaybolmuştur. (İlçemiz, Kızık köyüne
ait Karakuyu yaylasına ait Deliklitaş mevkiinde halen eski değirmen
taşı mevcuttur. Bu taş yine aynı bölgeye yakın olan Ahmet
Pınarındaki fırına yakındır)(Günümüzden yaklaşık olarak 3000 yıl
önce)
Yine Roma İmparatorluğu zamanında ilçemizde kurulmuş olan GEREME
şehrin dede fırın yerleri ve kalıntıları mevcut iken, çeşitli doğal
afet bilinçsizce define avcıları tarafından yapılan kazılar
esnasında mevcut olan fırın ve fırın yerleride kaybolmuştur.
Ancak; meşhur DEVELİ CIVIKLISININ tarihçesi ise ilçemizde Doğu Roma
ve Bizans İmparatorluğuna kadar dayanmaktadır. Şu anki Fener Rum
Patriği Bartelemiu?dan Ürgüpte cıvıklı ustası olarak çalışmakta olan
kardeşimin işyerini ziyareti esnasında bizzat duyduğuma göre
Rumların ilimiz Kayseride yaşadıkları sırada Kayserinin kızı için
ilçemize yaptırdığı şimdiki Elbiz Parkını yaptığı sırada birde fırın
yaptırarak orada Aksu suyu ile yoğrulmuş ve hamur üzerine yine
Erciyes dağındaki yaylalarda atlamış koyunların etinin çift bıçakla
kıyma yapılması ve bu kıymanın mayalı hamur üzerine döşenerek
Erciyes Dağına has OD taşından özel yapılmış fırınlarda pişirilerek
misafirlere ikram ile yapılan yiyecek CIVIKLI adını almıştır.
CIVIKLI adı ise tüm parça etin çift bıçak altında kıyılarak kıyma
yapılması sonucu etin yağının da çift bıçak darbeleri ile erimesi
sonucu cıvıdığından CIVIKLI adını almıştır.
CIVIKLI daha sonra Türklere geçmiştir.Cıvıklı sanatı ilçemizde,
Türkler tarafından öğrenildikten sonra daha da geliştirilerek
günümüze kadar gelmiştir. Günümüzde Türkiye geneline ve hatta Avrupa
ülkelerine ilçemizden cıvıklı ustası gitmektedir.
Ancak; ilçemizde hakiki, Develi Cıvıklısı yapan işyeri sayısı
oldukça azdır. Bunu sebebi ise, Develi cıvıklısı yapımının zahmetli
ve maliyetli olmasıdır. Diğer bir sebebi de kıyma makinelerinin
yaygınlaşması ve her yerde kolaylığından dolayı kıyma
kullanılmasıdır.
Develi Belediyesi olarak ölmeye yüz tutmuş olan tarihi değeri ve
ayrı bir damak tadı olan, ilçemizin Seyranimizden sonraki önemli
simgelerinden biri ve Erciyese has bir lezzet olan develi
cıvıklısına ERCİYES'TEN GELEN LEZZET adı ile sahip çıkılmasıda
tarihi bir karardır. Çünkü ekonomik olarak ta ilçemizde Develi
Cıvıklısından ve mesleğinden geçinmekte olan insan sayısı oldukça
fazladır.
Bu nedenle bu projenin hazırlanmasına karar veren, projeyi
hazırlayan ve emeği geçen tüm hemşerilerimize ve özelliklede Develi
Belediyesine, Başkan ve çalışanlarına şükranlarımı sunar teşekkür
ederim.
Hamza KALKANLI
Develi Mesleki Eğitim Müdürlüğü
Fırıncılık Meslek Dalı Usta Öğretici
